Czym jest indeks LIX i jak się go oblicza
LIX to wskaźnik czytelności tekstu wywodzący się ze szwedzkich badań nad czytelnością. Łączy długość zdań z udziałem długich słów. Wzór to słowa ÷ zdania + 100 × długie słowa ÷ słowa, a długie słowo ma więcej niż sześć liter. Wyższy wynik oznacza dłuższe zdania lub więcej długich słów według tych zasad. Nie jest to uniwersalna miara zrozumiałości.
Przykład: „Koty śpią. Psy biegają.” ma cztery słowa, dwa zdania i jedno długie słowo. LIX wynosi 4 ÷ 2 + 100 × 1 ÷ 4 = 27,0. Wynik jest zaokrąglany do jednego miejsca po przecinku, ale obliczenie korzysta z pełnych liczb.
LIX a polskie teksty
Poza krajami nordyckimi LIX nie jest standardową miarą. W Polsce częściej spotkasz indeks FOG, nazywany też indeksem mglistości, oraz wzór Pisarka. Ten kalkulator nie oblicza żadnego z nich.
Polskie wyrazy są z natury długie, więc wyniki LIX wychodzą tu wysoko. Nie porównuj ich z tabelami dla szwedzkiego ani z tekstami w innych językach. Najlepiej porównywać kolejne wersje tego samego tekstu: jeśli po skróceniu zdań i uproszczeniu słownictwa wynik spada, tekst stał się prostszy pod tym względem.
Dokładne zasady liczenia
Słowo to nieprzerwany ciąg liter, znaków łączących i cyfr, który zaczyna się literą lub cyfrą. Spacje i łączniki rozdzielają słowa, a apostrof wewnątrz wyrazu nie, więc „Kennedy’ego” to jedno słowo. Do długości długiego słowa liczą się tylko litery, a sama liczba jest słowem, choć cyfry nie zwiększają liczby długich słów. Emoji i interpunkcja nie są słowami. To praktyczna reguła, a nie analiza gramatyczna.
Zdanie kończy kropka, wykrzyknik, pytajnik lub wielokropek, a kilka takich znaków z rzędu to jedna granica. Dwukropek zdania nie kończy. Granicą jest też pusty wiersz, ale pojedynczy podział wiersza już nie. Końcowy fragment bez interpunkcji liczy się jako zdanie. Kropki w skrótach, inicjałach i datach także dzielą zdania, więc „prof.” czy „np.” zaniżą wynik. Nagłówek bez kropki oddziel od tekstu pustym wierszem.
Jak czytać wynik
Kalkulator nie przypisuje wyniku do klasy ani poziomu trudności, bo zrozumienie zależy też od tematu, odbiorcy, układu tekstu i wiedzy czytelnika. Przed oceną przejrzyj nagłówki, listy, liczby i skróty, zwłaszcza w surowej transkrypcji.
Limit wynosi 20 000 jednostek kodu UTF-16 w JavaScripcie, czyli w praktyce tyle znaków, a emoji może zająć dwie. Pusty tekst lub tekst bez słów nie ma wyniku. Tekst jest liczony w tej karcie i nie trafia do formularza, adresu URL ani dziennika narzędzia.