Wat is LIX en hoe bereken je het?
LIX is een leesbaarheidsindex uit Zweeds onderzoek. Hij combineert de zinslengte met het aandeel lange woorden. De formule is woorden ÷ zinnen + 100 × lange woorden ÷ woorden, waarbij een lang woord meer dan zes letters heeft. Een hogere score betekent langere zinnen of meer lange woorden, niet automatisch een moeilijkere tekst.
Een voorbeeld: “Olifanten slapen. Katten spelen.” heeft vier woorden, twee zinnen en één lang woord. De LIX is dan 4 ÷ 2 + 100 × 1 ÷ 4 = 27,0. De weergave rondt af op één decimaal; de berekening gebruikt de volledige getallen.
LIX gebruiken voor Nederlandse tekst
Buiten de Scandinavische landen is LIX geen standaardmaat. In Nederland en Vlaanderen kijken schrijvers eerder naar de Flesch-Douma-formule of naar het taalniveau van een tekst, zoals B1. Deze tool berekent die maten niet. Samenstellingen als ‘scriptiebegeleider’ schrijf je in het Nederlands bovendien aan elkaar, en dat drijft het aandeel lange woorden op. Dezelfde score zegt dus niet hetzelfde als in een andere taal.
Vergelijk daarom versies van dezelfde tekst, of soortgelijke teksten in dezelfde taal. Daalt de LIX na het herschrijven, dan heb je kortere zinnen of minder lange woorden. Onderwerp, doelgroep, opbouw en voorkennis bepalen minstens zo sterk of lezers je begrijpen, dus de tool geeft geen niveau of oordeel.
Zo telt de tool
Een woord is een ononderbroken reeks letters en cijfers. Spaties, koppeltekens en komma’s splitsen woorden, dus ‘sociaal-wetenschappelijk’ en 12,5 tellen elk als twee woorden. Een apostrof binnen een woord splitst niet: ‘foto’s’ is één woord. Cijfers maken van een woord geen lang woord: alleen letters tellen daarvoor mee. Emoji en leestekens zijn geen woorden.
Een punt, uitroepteken, vraagteken of beletselteken sluit een zin af, en meerdere achter elkaar tellen als één grens. Ook een witregel sluit af, één enter of een dubbele punt niet. Een laatste stukje zonder leesteken telt als zin. Let op afkortingen: de punten in ‘bijv.’ en ‘o.a.’ tellen ook als zinsgrens. Een kop zonder punt kan bovendien met de volgende zin samensmelten, dus zet er een witregel tussen.
Limiet en privacy
De invoer is beperkt tot 20.000 tekens, en een emoji kan als twee tellen. Lege tekst of tekst zonder woorden krijgt geen score. Loop koppen, lijsten, getallen, afkortingen en ruwe transcripten na voordat je een uitkomst interpreteert. De tekst wordt in dit tabblad verwerkt en komt niet in een formulier, url of logbestand van de tool terecht.